فیکوس الاستیکا، معروف به گیاه کائوچویی یا درخت لاستیک، یکی از گیاهان آپارتمانی پرطرفدار است که به واسطه برگهای بزرگ، براق و زیبایی منحصربهفرد خود، مورد توجه بسیاری قرار گرفته است. این گونه گیاهی بومی جنوب شرق آسیا و ساکن مناطق گرمسیری است. علاوه بر جلوه زیبای ظاهری، فیکوس الاستیکا به دلیل قابلیت تصفیه هوای داخل ساختمان نیز از محبوبیت بالایی برخوردار است. این گیاه به شکل درختچه رشد میکند و میتواند به خانه شما جلوهای فوقالعاده ببخشد. برای داشتن گیاهی سرزنده و شاداب، باید نکات و شرایط نگهداری فیکوس را بدانید. در این مقاله، شرایط نگهداری فیکوس الاستیکا از جمله خاک، آبیاری و موارد دیگر را معرفی میکنیم. اگر شما نیز به نگهداری این گیاه زیبا علاقهمندید، با ما در این مقاله همراه شوید.
![گل فیکوس الاستیکا](https://iranderakht.com/wp-content/uploads/2022/07/kun02082_optimized-500x500.jpg)
گل فیکوس الاستیکا
با گل فیکوس الاستیکا بیشتر آشنا شویم
فیکوس الاستیکا گیاهی از تیره موراسه است که دارای برگهای بزرگ، چرمی و براق با رنگ سبز تیره میباشد. این برگها گاهی دارای رگههای قرمز یا صورتی در لبههای خود هستند. این گونه گیاهی میتواند در طبیعت به ارتفاع 30 تا 40 متر برسد، اما در محیطهای آپارتمانی معمولاً تا حدود 2 تا 3 متر رشد میکند. نام علمی این گیاه Ficus elastica و نام انگلیسی آن Rubber plant است. شیره این گیاه که از تنه آن پس از زخمی شدن جاری میگردد، قابلیت استفاده در تولید لاستیک را دارد و به همین دلیل نام انگلیسی آن چنین انتخاب شده است. با این حال، گیاهی که شیره آن به صورت تجاری در ساخت لاستیک مورد استفاده قرار میگیرد، درخت لاستیک Para rubber tree با نام علمی Hevea brasiliensis از خانواده افربیاسه است. این گیاه در زیستگاه اصلی خود به درختی بزرگ و بلند تبدیل میشود، اما در برخی مناطق و گلدانها به عنوان گیاه آپارتمانی نگهداری میگردد.
شرایط نگهداری فیکوس الاستیکا
نور
فیکوس الاستیکا، گیاه بومی جنگلهای گرمسیری، نور غیرمستقیم و محیط روشن را ترجیح میدهد. در زیستگاه طبیعی خود، این گیاه در زیر سایه درختان بزرگ به نور پراکنده و فیلترشده دسترسی دارد. بنابراین، برای شبیهسازی این شرایط در خانه، پنجرهای که نور ملایم و غیرمستقیم به داخل میتابد، بهترین مکان برای قرار دادن این گیاه است.
کمبود نور میتواند باعث رنگ پریدگی و ریزش برگها شود، در حالی که رشد گیاه نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. ساقهها ممکن است لاغر و کوتاه شوند، زیرا گیاه برای تولید انرژی با مشکل مواجه میشود. فتوسنتز، فرآیندی که انرژی خورشید را به انرژی شیمیایی تبدیل میکند، به نور کافی نیاز دارد. وقتی این فرایند مختل میشود، گیاه نمیتواند به اندازه کافی غذا تولید کند و در نتیجه رشد آن کاهش مییابد.
قرار گرفتن در معرض نور مستقیم و شدید خورشید میتواند برای گیاه مضر باشد. این نور میتواند باعث سوختگی و خشک شدن برگها شود و لکههای قهوهای روی آنها ایجاد کند. شدت نور خورشید در ساعات اوج روز میتواند آسیب جدی به گیاه وارد کند. بنابراین، مهم است که گیاهان را از نور مستقیم خورشید محافظت کنیم تا سلامت و شادابی آنها را حفظ کنیم.
برای مراقبت از فیکوس الاستیکا، قرار دادن آن نزدیک پنجرهای که نور غیرمستقیم و ملایم دارد، بهترین کار است. پنجرههای شرقی و غربی انتخابهای ایدهآلی هستند، چرا که گیاه میتواند نور صبحگاهی و شامگاهی را دریافت کند که شدت کمتری دارند. اگر پنجرههای جنوبی یا شمالی تنها گزینهها هستند، با استفاده از پردههای نازک، نور مستقیم را فیلتر کنید تا محیطی مناسب برای رشد گیاه ایجاد شود.
اگر نور طبیعی کافی در دسترس نیست، نور مصنوعی میتواند جایگزینی موثر باشد. لامپهای فلورسنت و LED با طیف نوری کامل، گزینههای مناسبی برای تامین نور مورد نیاز گیاهان هستند. برای تامین نیاز نوری گیاه، باید این لامپها را به مدت 12 تا 14 ساعت در روز روشن نگه دارید.
برای رشد بهتر فیکوس الاستیکا، هر چند وقت یکبار گلدان را بچرخانید. این کار باعث میشود گیاه به سمت نور خم نشود و نور را به صورت یکنواخت جذب کند. با این کار، رشد گیاه متوازن و یکنواخت خواهد بود.
با تغییر فصول، نیاز نوری گیاهان نیز دستخوش تغییر میشود. در فصل زمستان، با کوتاهتر شدن روزها و کاهش نور طبیعی، استفاده از نور مصنوعی بیشتر ضروری به نظر میرسد. برعکس، در تابستان با روزهای طولانیتر و نور شدید خورشید، باید مراقب بود که گیاه در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرد.
دما
فیکوس الاستیکا در دماهای گرم و معتدل بهترین عملکرد را دارد. محدوده دمایی مطلوب برای این گیاه بین 15 تا 25 درجه سانتی گراد است که در این بازه دمایی، فتوسنتز بهینه اتفاق میافتد و گیاه رشد مطلوبی دارد. البته اگر دمای هوا بالاتر برود، همچنان برای گیاه مناسب است به شرط آنکه رطوبت هوا نیز کافی باشد.
حساسیت فیکوس الاستیکا به دماهای پایین یک مسئله مهم است. این گیاه در معرض استرس قرار میگیرد و علائمی از خود نشان میدهد اگر دمای محیط اطراف به کمتر از 10 درجه سانتیگراد برسد. ممکن است برگهایش بریزند، رنگشان به زردی یا قهوهای بگراید و رشدشان کاهش یابد. دماهای زیر 5 درجه سانتیگراد میتوانند آسیبهای جبرانناپذیری به گیاه وارد کنند و حتی آن را به کام مرگ بفرستند.
در دماهای بالاتر از 25 درجه سانتیگراد، فیکوس الاستیکا ممکن است نیاز به رطوبت بیشتری داشته باشد. اگر رطوبت کافی فراهم نشود، گیاه ممکن است دچار خشکی برگها و سوختگی نوک برگها شود. افزایش دما به همراه کاهش رطوبت میتواند موجب افت کیفیت و سلامت گیاه شود.
انتخاب موقعیت فیکوس الاستیکا میتواند به حفظ دمای مطلوب کمک کند. برای دور نگه داشتن گیاه از آسیب، آن را در مکانی قرار دهید که از جریانهای هوای مستقیم سرد و گرم در امان باشد. به عنوان مثال، پنجرههایی که در زمستان و تابستان دمای شدید دارند، میتوانند برای گیاه مضر باشند.
تنظیم دما برای فیکوس الاستیکا بسیار مهم است. برای حفظ سلامت این گیاه زیبا، باید دمای محیط اطراف آن را کنترل کنید. استفاده از سیستم گرمایشی و سرمایشی مناسب، کلید حفظ دمای ایدهآل است. در روزهای سرد سال، مراقب باشید که گیاه در معرض جریان هوای سرد نباشد و در روزهای گرم، جریان هوا و تهویه مناسب را فراهم کنید.
آبیاری فیکوس
فیکوس الاستیکا گیاهی است که ترجیح میدهد خاکش همیشه مرطوب باشد، اما نه خیس. این گیاه در خاک بسیار خشک یا بسیار خیس خوب رشد نمیکند. خاک ایدهآل برای این گیاه، خاکی است که رطوبت متعادل داشته باشد. مرطوب نگه داشتن خاک بدون ایجاد تجمع آب در اطراف ریشهها، کلید نگهداری از این گیاه است.
آبیاری گیاه به شرایط محیطی و فصل بستگی دارد. در بهار و تابستان، که هوا گرمتر است، باید یک تا دو بار در هفته آبیاری انجام شود. در پاییز و زمستان، که هوا خنکتر است، نیاز به آبیاری کمتر میشود و هر دو هفته یک بار آبیاری کافی است. برای فهمیدن زمان مناسب آبیاری، باید رطوبت خاک را بررسی کنید. اگر سطح خاک خشک بود، زمان آبیاری فرا رسیده است.
برای آبیاری فیکوس الاستیکا، دمای آب باید نزدیک به دمای محیط باشد. بهترین گزینه استفاده از آب بدون کلر یا آب باران است، زیرا کلر موجود در آب لولهکشی ممکن است به گیاه آسیب برساند.
برای مراقبت از فیکوس الاستیکا و حفظ سلامت آن، آبیاری عمیق و کامل ضروری است. این کار شامل آبیاری گلدان تا حدی است که آب اضافی از سوراخهای زهکشی در پایین خارج شود. این روش اطمینان میدهد که تمام ریشهها به طور یکنواخت آب دریافت میکنند و مانع از تجمع املاح مضر در خاک میشود. پس از آبیاری کامل، باید توجه داشته باشید که آب اضافه شده به طور کامل از زیر گلدان خارج شده باشد و در زیرگلدانی باقی نمانده باشد. تجمع آب در زیرگلدانی میتواند مشکلاتی مانند پوسیدگی ریشه را ایجاد کند، بنابراین اطمینان از خروج کامل آب اهمیت دارد.
فیکوس الاستیکا حساس به آبیاری بیش از حد است. آبیاری بیش از حد می تواند به پوسیدگی ریشه ها منجر شود، که در نهایت باعث زرد شدن و ریزش برگ ها می شود. برای جلوگیری از این مشکل رایج، مطمئن شوید که گلدان دارای سوراخ های زهکشی مناسب است و اجازه دهید آب اضافی از گلدان خارج شود.
اگر برگها زرد شدند، شروع به ریزش کردند و بویی نامطبوع از خاک به مشام میرسید، مراقب باشید؛ اینها علائم آبیاری بیش از اندازه هستند. اگر ساقهها نرم شدهاند، فوراً آبیاری را کاهش دهید. همچنین، بررسی کنید که آیا خاک زهکشی مناسبی دارد یا نیاز به اصلاح دارد.
اگر نوک برگها خشک و قهوهای شدند، برگها شروع به پیچ خوردن و آویزان شدن کردند، و رشد گیاه کاهش یافت، اینها همه نشانههای کم آبیاری هستند. برای نجات گیاه خود، باید سریعاً اقدام به افزایش میزان و دفعات آبیاری کنید.
رطوبت
فیکوس الاستیکا گیاهی گرمسیری است که به رطوبت هوا حساس است. این گیاه به رطوبت نسبی متوسط تا بالایی نیاز دارد و میزان رطوبت ایدهآل برای آن بین 50 تا 60 درصد است. این رطوبت برای شبیهسازی محیط بومی گیاه که معمولاً در مناطق گرمسیری با رطوبت بالای هوا است، ضروری است. اگر رطوبت هوا کافی نباشد، ممکن است فیکوس الاستیکا دچار تنش شود و نشانههایی مانند خشک شدن و قهوهای شدن نوک برگها را نشان دهد.
فیکوس الاستیکا به رطوبت کافی نیاز دارد، در غیر این صورت ممکن است نشانههایی از ناخوشی را بروز دهد. رطوبت پایین میتواند منجر به خشک شدن و قهوهای شدن نوک و لبههای برگها شود، در حالی که رشد گیاه کاهش مییابد و برگها شروع به پیچ خوردن میکنند. این شرایط میتواند توانایی گیاه برای جذب آب و مواد مغذی را تحت تأثیر قرار دهد و در نهایت سلامت آن را به خطر بیندازد.
با این حال، بیش از حد مرطوب نگه داشتن این گیاه نیز میتواند مشکلاتی ایجاد کند. محیطهای بسیار مرطوب میتوانند میزبان رشد قارچها و باکتریها باشند که ممکن است روی برگها و خاک زندگی کنند. این شرایط میتواند بیماریهای گیاهی مانند پوسیدگی ریشه و لکههای قارچی روی برگها را به همراه داشته باشد. بنابراین، حفظ تعادل رطوبت برای سلامت فیکوس الاستیکا بسیار حیاتی است.
حفظ رطوبت مناسب برای فیکوس الاستیکا بسیار مهم است و یکی از بهترین راهها برای رسیدن به این هدف، استفاده از دستگاههای مرطوبکننده هوا است. این دستگاهها به ایجاد محیطی مناسب برای رشد این گیاه کمک میکنند، زیرا قادرند رطوبت مورد نیاز آن را به طور مداوم تامین کنند.
نگهداری از فیکوس الاستیکا در طول ماههای گرم و خشک، نیازمند توجه به حفظ رطوبت گیاه است. اسپری کردن برگها با آب، چند بار در هفته، میتواند به حفظ طراوت و شادابی آن کمک کند. با این حال، مهم است که اجازه دهید برگها قبل از شب خشک شوند، زیرا رطوبت باقیمانده ممکن است منجر به رشد قارچها و بیماریهای گیاهی شود.
برای حفظ رطوبت مورد نیاز گلدان فیکوس الاستیکا، میتوانید از یک روش ساده و کارآمد استفاده کنید. قرار دادن گلدان روی یک سینی پر از سنگریزه و آب، رطوبت کافی را برای گیاه فراهم میکند. آب موجود در سینی تبخیر شده و محیط اطراف گلدان را مرطوب نگه میدارد، بدون اینکه خاک گلدان خیس شود یا ریشهها در معرض خطر پوسیدگی قرار گیرند. این روش یک راه حل آسان و موثر برای مراقبت از این گیاه زیبا است.
گیاهان با تعرق، رطوبت را به محیط اطراف خود هدیه میدهند. این پدیده باعث افزایش رطوبت هوا و خلق یک میکروکلیمای مرطوبتر میشود. تجمع گیاهان، این پدیده را تشدید میکند و به حفظ رطوبت در فضای اطرافشان کمک مینماید.
در طول سال، با تغییر فصول، نیاز رطوبتی گیاهان شما نیز دستخوش تغییر میشود. زمستان، با هوای خشک و استفاده از سیستمهای گرمایشی، رطوبت را از محیط میگیرد و نیاز به رطوبترسانی بیشتر احساس میشود. برای حفظ رطوبت مناسب در این فصل، میتوانید از دستگاههای مرطوبکننده استفاده کنید یا اینکه خودتان با اسپری آب، رطوبت مورد نیاز گیاهان را تأمین کنید.
کوددهی
فیکوس الاستیکا، مانند هر گیاه دیگری، برای شکوفایی و رسیدن به رشد بهینه به مجموعهای از مواد مغذی اساسی نیاز دارد. این مواد مغذی میتوانند به دو دسته اصلی تقسیم شوند: عناصر ماکرو و عناصر میکرو.
عناصر ماکرو، که به عنوان عناصر اصلی شناخته میشوند، شامل نیتروژن، فسفر و پتاسیم هستند. این عناصر نقش حیاتی در رشد سالم گیاه ایفا میکنند. نیتروژن برای رشد برگهای سرسبز و شاداب ضروری است، در حالی که فسفر توسعهی ریشههای قوی را تضمین میکند و پتاسیم محافظی برای گیاه در برابر بیماریها و شرایط نامساعد است.
در مقابل، عناصر میکرو، که به عنوان ریزمغذیها شناخته میشوند، شامل آهن، منگنز، روی، مس و مولیبدن هستند. این عناصر، اگرچه به مقدار کمتری نیاز است، اما برای عملکرد مناسب فرآیندهای بیوشیمیایی در گیاه ضروری هستند. آنها مانند کاتالیزورهایی عمل میکنند که واکنشهای حیاتی را تسهیل میکنند و به گیاه کمک میکنند تا مواد مغذی را به درستی جذب و متابولیزه کند.
برای تغذیه فیکوس الاستیکا، کودهای مایع انتخاب بسیار مناسبی هستند. این کودها به راحتی در آب حل میشوند و به سرعت از طریق ریشه جذب گیاه میشوند. شما میتوانید از کودهای مایع متعادلی استفاده کنید که حاوی مقادیر متوازنی از نیتروژن، فسفر و پتاسیم هستند تا نیازهای غذایی این گیاه را به خوبی برطرف کنند. این نوع کودها به دلیل سهولت در استفاده و جذب سریع، بسیار مفید هستند و به گیاه شما کمک میکنند تا سالم و سرزنده باقی بماند.
کودهای آهسته رهش، گزینه مناسبی برای تغذیه فیکوس الاستیکا هستند. این کودها به آرامی در خاک آزاد شده و مواد مغذی را به مرور زمان در اختیار گیاه قرار میدهند. کودهای گرانوله با ترکیبهای 10-10-10 یا 20-20-20 میتوانند برای این گیاه مناسب باشند. این ترکیبها به گیاه کمک میکنند تا به صورت پیوسته و آهسته، مواد مغذی مورد نیاز خود را دریافت کند.
کودهای آلی، همچون کمپوست و ورمی کمپوست، منبع غنی و پایداری از مواد مغذی برای فیکوس الاستیکا هستند. این کودها نه تنها حاوی مقادیر مناسبی از عناصر غذایی مورد نیاز گیاه هستند، بلکه به بهبود ساختار خاک و افزایش توانایی آن در نگهداری آب نیز کمک میکنند.
برای تغذیه فیکوس الاستیکا، فصلهای بهار و تابستان، یعنی فصل رشد گیاه، بهترین زمان است. در این فصول، گیاه به تغذیه بیشتر نیاز دارد، بنابراین میتوانید هر دو هفته یکبار از کود مایع استفاده کنید یا هر دو ماه، کود گرانوله را به خاک اضافه کنید. از طرفی در پاییز و زمستان، رشد گیاه کندتر میشود، بنابراین کوددهی را به ماهی یک بار یا حتی کمتر کاهش دهید.
خاک
یک ترکیب پایه مناسب برای خاک فیکوس الاستیکا شامل مخلوطی از خاک باغچه، پیت ماس و پرلیت است. این ترکیب میتواند نسبت 1:1:1 از هر یک از این مواد را داشته باشد:
- خاک باغچه: برای تامین مواد مغذی و پایداری.
- پیت ماس: برای حفظ رطوبت و بهبود ساختار خاک.
- پرلیت: برای افزایش زهکشی و تهویه خاک.
برای بهسازی خاک و افزودن مواد غذایی، میتوان از افزودنیهای آلی نظیر کود کمپوست یا کود حاصل از کرمهای خاکی بهره گرفت. این مواد علاوه بر تأمین عناصر غذایی، موجب بهبود ساختار خاک و افزایش ظرفیت نگهداری رطوبت میگردند.
اضافه نمودن مقداری شن یا ماسه به ترکیب خاک میتواند به بهبود زهکشی کمک نماید. این امر بهویژه در مناطق مرطوب یا برای گیاهانی که در محیطهای داخلی نگهداری میشوند، سودمند است.
برای حفظ سلامت و شادابی درخت فیکوس الاستیکا، توصیه میگردد که خاک گلدان هر 1 تا 2 سال یکبار تعویض گردد. این کار از تجمع نمکها و مواد معدنی مضر در خاک جلوگیری مینماید و مواد غذایی تازه را در اختیار گیاه قرار میدهد.
تعویض گلدان
یکی از مهمترین دلایل برای تغییر گلدان درختچه فیکوس الاستیکا، فراهم آوردن فضای بیشتری برای رشد ریشههای آن است. با گذر زمان، ریشههای گیاه به تدریج گلدان را پر میکنند و دیگر جایی برای گسترش بیشتر نخواهند داشت. این محدودیت میتواند باعث کندی رشد گیاه و تضعیف سلامت کلی آن شود.
تعویض گلدان میتواند به بهبود زهکشی و تهویه خاک کمک کند. خاک قدیمی ممکن است با گذشت زمان فشرده شده و زهکشی و تهویه مناسبی نداشته باشد که این امر میتواند منجر به مشکلاتی مانند پوسیدگی ریشه و کاهش رشد گیاه گردد.
بهترین زمان برای تغییر گلدان فیکوس الاستیکا، فصول بهار و تابستان است. در این مقاطع، گیاه در حال رشد فعال است و میتواند به سرعت با شرایط جدید سازگار شود. تعویض گلدان در این فصلها به گیاه کمک میکند تا به راحتی ریشههای تازه تولید کرده و رشد بهتری داشته باشد.
تغییر گلدان هر 1 تا 2 سال یکبار برای فیکوس الاستیکا مناسب است. این بازه زمانی به گیاه اجازه میدهد تا به طور کامل از مزایای خاک تازه و فضای بیشتر بهرهمند گردد.
- آمادهسازی گلدان جدید
برای انتخاب گلدان جدید، باید گزینهای را برگزینید که اندکی بزرگتر از گلدان قبلی باشد تا فضای لازم برای رشد ریشهها فراهم گردد. گلدان باید دارای منافذ تخلیه آب مناسب باشد تا از تجمع رطوبت در خاک پیشگیری شود. میتوانید در کف گلدان، لایه نازکی از سنگریزه یا تکههای سفال قرار دهید که به بهبود زهکشی کمک میکند.
- آمادهسازی خاک
هنگام انتخاب گلدان تازه، باید اندازهای را برگزینید که کمی بزرگتر از گلدان قبلی باشد تا فضای کافی برای گسترش ریشهها وجود داشته باشد. گلدان باید دارای سوراخهای تخلیه آب مناسب باشد تا از تجمع رطوبت بیش از حد در خاک جلوگیری شود. میتوانید در کف گلدان، لایه نازکی از سنگریزه یا خرده سفال قرار دهید که به بهبود زهکشی کمک میکند.
- خارج کردن گیاه از گلدان قدیمی
برای بیرون آوردن درخت لاستیکی از گلدان قدیمی، نخست باید خاک را اندکی مرطوب نمایید تا ریشهها به راحتی جدا شوند. سپس با احتیاط گیاه را از گلدان خارج کنید. چنانچه ریشهها به دیوارههای گلدان چسبیده باشند، میتوانید با استفاده از یک ابزار نوکتیز به آرامی آنها را جدا سازید.
- بررسی و هرس ریشهها
برای خارج کردن گیاه لاستیکی از گلدان قدیمی، ابتدا باید خاک را کمی مرطوب کنید تا ریشهها به سادگی جدا شوند. سپس با احتیاط گیاه را از گلدان بیرون بیاورید. اگر ریشهها به دیوارههای گلدان چسبیده باشند، میتوانید با استفاده از یک ابزار نوکتیز به آرامی آنها را جدا کنید.
- کاشت در گلدان جدید
گیاه را در وسط گلدان جدید جای دهید و خاک تازه را به دور آن بریزید. خاک را به آرامی فشار دهید تا گیاه محکم در جایگاه خود قرار گیرد و فضایی خالی در اطراف ریشهها باقی نماند. اطمینان حاصل کنید که سطح خاک کمی پایینتر از لبه گلدان باشد تا آب به راحتی در خاک نفوذ کند.
- آبیاری اولیه
پس از انتقال گیاه به گلدان تازه، آن را به میزان کافی آبیاری نمایید تا خاک به طور کامل خیس شود و ریشهها با محیط جدید ارتباط برقرار کنند. مطمئن شوید که زهکشی مناسبی وجود دارد تا آب اضافی از گلدان تخلیه گردد.
- جلوگیری از فشردگی خاک
برای تهویه مطلوب و رشد سالم ریشهها، خاک را به آرامی متراکم کنید و از فشردگی بیش از حد آن اجتناب ورزید، چرا که تراکم زیاد خاک میتواند جریان هوا را مختل کرده و به گسترش ریشهها صدمه بزند.
توصیه : در فصل سرما، تعویض گلدان برای گیاهان توصیه نمیشود، چراکه در این دوره، گیاه در حالت رکود زمستانی قرار دارد و رشد ریشههای آن کندتر است. انجام این کار در این فصل میتواند باعث تنش در گیاه شده و روند رشد آن را مختل کند.
هرس فیکوس
هرس کردن به گیاه یاری میرساند تا شکل مطلوب خویش را نگه دارد و از رویش بیش از اندازه و نامرتب پیشگیری نماید. بعلاوه، با زدودن شاخههای آسیبدیده و ناخوش، تندرستی کلی گیاه ارتقا مییابد و زایش شاخههای تازه تحریک میگردد.
فصل بهار و اوایل تابستان، بهترین زمان برای هرس کردن گیاه فیکوس الاستیکا محسوب میشود. در این بازه زمانی، گیاه در حال رشد فعال قرار دارد و هرس شدن آن باعث میگردد تا شاخههای جدیدی را به سرعت تولید کرده و بهبود یابد.
- قبل از شروع فرآیند هرس، مطمئن شوید که ابزار مورد استفاده شما کاملاً تمیز و برنده باشد.
- استفاده از قیچی هرس ضدعفونی شده برای پیشگیری از انتقال بیماری به گیاه ضروری است.
- شاخههایی را برای هرس انتخاب کنید که طول بیش از حد داشته یا دارای برگهای زرد و بیمار هستند.
- همچنین شاخههایی که به سمت داخل گیاه رشد کرده و باعث ازدحام شدهاند باید هرس شوند.
- شاخههای انتخاب شده را با زاویه مناسب و کمی بالاتر از گره برگ (محل اتصال برگ به شاخه) برش دهید تا رشد شاخههای جدید تسهیل شود و از ایجاد زخمهای عمیق جلوگیری شود.
- برگهای زرد، خشک یا آسیب دیده را نیز از گیاه جدا کنید تا ظاهر گیاه بهبود یابد و از گسترش بیماریها پیشگیری شود.
- پس از هرس، محلهای برش را با یک ماده ضدعفونی کننده گیاهی تمیز کنید تا از بروز عفونتهای احتمالی جلوگیری شود
مراقبتهای پس از هرس
بعد از هرس، گیاه فیکوس الاستیکا نیاز به مراقبتهای ویژهای دارد:
- آبیاری منظم: گیاه را به طور منظم آبیاری کنید، اما از آب دادن بیش از حد خودداری کنید.
- نور مناسب: گیاه را در محلی با نور کافی اما غیر مستقیم قرار دهید.
- کوددهی: از کودهای متعادل و مناسب برای تغذیه گیاه استفاده کنید تا به رشد شاخههای جدید کمک کند.
تمیز کردن برگ ها
این گیاه میتواند با گذشت زمان، ذرات گرد و غبار و آلایندههای موجود در محیط را جذب کند که این امر نه تنها بر ظاهر آن تأثیرگذار است، بلکه ممکن است فرآیند فتوسنتز را نیز مختل سازد. بنابراین، پاک کردن مرتب برگهای فیکوس الاستیکا برای حفظ سلامت و زیبایی این گیاه ضروری میباشد.
تمیز نگه داشتن برگهای گیاه فیکوس الاستیکا دارای مزایای متعددی است.
- نخست، پاک بودن برگها موجب افزایش جذب نور خورشید و بهبود فرایند فتوسنتز در گیاه میگردد.
- دوم، حذف گرد و غبار و آلودگیهای موجود بر روی برگها از رشد آفات و قارچهای مضر جلوگیری مینماید.
- سوم، برگهای تمیز و درخشان زیبایی گیاه و محیط پیرامون آن را افزایش میدهند.
برای پاک سازی برگهای گیاه فیکوس الاستیکا، میتوان از روشهای متعددی استفاده نمود که در ذیل به آنها اشاره خواهد شد:
استفاده از پارچه نرم و مرطوب:
برای پاک کردن گرد و غبار و آلودگیهای سطحی از روی برگها، یک تکه پارچه نرم و تمیز را به آب گرم آغشته نمایید.
سپس با احتیاط و بدون فشار زیاد، برگها را با پارچه مرطوب تمیز کنید.
این روش ساده و کارآمد، به حذف آلودگیهای سطحی از روی برگها کمک میکند و از آسیب رسیدن به آنها جلوگیری مینماید.
استفاده از محلول آب و صابون ملایم:
یک محلول رقیق از آب و صابون ملایم مانند صابون کاستیل را آماده سازید.
سپس پارچهای نرم را در این محلول فرو برده و برگها را با ملایمت تمیز نمایید.
پس از پایان عملیات تمیزکاری، برگها را با آب تمیز آبکشی کنید تا هیچ باقیماندهای از صابون روی آنها باقی نماند.
استفاده از اسپری آب:
- برای پاک کردن برگهای گیاه خود، میتوانید از اسپری آب استفاده کنید.
- این کار را میتوانید در محیطی انجام دهید که اسپری کردن آب مشکلی ایجاد نکند.
- پس از اسپری کردن آب روی برگها، آنها را با یک پارچه نرم و تمیز خشک کنید.
- این کار باعث میشود که برگها تمیز و درخشان شوند.
استفاده از شیر:
- برای مخلوط کردن شیر و آب، از مقادیر یکسان از هر دو استفاده کنید.
- سپس یک پارچه نرم را در این محلول فرو برده و برگهای گیاهان را با آن تمیز نمایید.
- شیر موجب درخشندگی برگها شده و به پاکسازی گرد و غبار از روی آنها کمک میکند.
توصیه :
- از به کارگیری مواد شیمیایی پرقدرت و پاککنندههای خانگی که ممکن است به برگها صدمه بزنند، اجتناب ورزید.
- برای حفظ سلامت و زیبایی گیاه، لازم است برگهای آن را به صورت مرتب و حداقل هر ماه یک بار پاکسازی نمایید تا همواره در شرایط مطلوب قرار داشته باشند.
- برای حفظ سلامت گیاه، هنگام پاک کردن برگها، به علائم احتمالی بیماری یا آفت دقت نمایید و در صورت مشاهده هرگونه نشانهای، اقدامات مناسب را به عمل آورید.
بیماریها و مشکلات رایج فیکوس الاستیکا
پوسیدگی ریشه
پوسیدگی ریشه از جمله مشکلات شایع در نگهداری گیاه فیکوس الاستیکا محسوب میشود که ناشی از آبیاری بیش از حد است. زردی برگها و پژمردگی گیاه از نشانههای این بیماری به شمار میروند. برای پیشگیری از پوسیدگی ریشه، باید از زهکشی مناسب خاک و آبیاری متعادل اطمینان حاصل نمود.
لکههای قهوهای روی برگها
مشکل مذکور ممکن است ریشه در تابش مستقیم نور خورشید یا آبیاری نامناسب داشته باشد. برای رفع این مسئله، لازم است گیاه به محلی با نور غیرمستقیم انتقال یابد و میزان آبیاری آن تنظیم گردد.
شپشکها و شتهها
این آفات معمولاً بر روی اندامهای هوایی گیاه مانند برگ و ساقه مشاهده میشوند و میتوانند موجب تضعیف و کاهش رشد گیاه گردند. استفاده از سموم دفع آفات گیاهی طبیعی یا شیمیایی و همچنین شستشوی برگها با محلول آب و صابون میتواند در مبارزه با این آفات موثر باشد.
ریزش برگها
ریزش برگها ممکن است به دلیل تغییرات شدید دمایی، نور ناکافی یا آبیاری نامنظم اتفاق بیفتد. با تنظیم شرایط محیطی مناسب و مراقبت صحیح میتوان از بروز این پدیده جلوگیری کرد.
جهت مطالعه تمامی بیماری های گیاه فیکوس الاستیکا و راه های درمان آن کلیک کنید
روشهای تکثیر فیکوس الاستیکا
تکثیر از طریق قلمه
از روشهای متداول برای تولید مثل گیاه فیکوس الاستیکا، استفاده از قلمههای ساقهای است. در این روش،
- ابتدا قطعهای به طول 10 تا 15 سانتیمتر از ساقه گیاه مادر جدا میشود.
- سپس برگهای پایینی آن برداشته شده و تنها چند برگ در قسمت فوقانی باقی میماند.
- در ادامه، انتهای قلمه با هورمون ریشهزا آغشته میگردد و
- در خاک مرطوب قرار داده میشود.
- قلمه باید در محیطی گرم و مرطوب نگهداری شود تا پس از چند هفته، ریشهدهی کامل انجام گیرد.
تکثیر از طریق خوابانیدن هوایی
یکی دیگر از شیوههای تولیدمثل گیاه فیکوس الاستیکا، روش هوازایی است که برای نمونههای بزرگتر این گیاه مناسب میباشد. مراحل این فرآیند به شرح زیر است:
- ابتدا بخشی از ساقه را انتخاب کرده و پوست آن را به طول 2 تا 3 سانتیمتر برداشته میشود.
- سپس قسمت بدون پوست با هورمون ریشهزا پوشانده شده و با خزه مرطوب احاطه میگردد.
- در ادامه، خزه با پلاستیک پوشانده میشود تا رطوبت آن حفظ گردد.
- پس از گذشت چند هفته، ریشههای جدید ظاهر خواهند شد و میتوان بخش ریشهدار را از گیاه اصلی جدا کرده و در خاک تازه کاشت.
تکثیر از طریق بذر
گیاهان را میتوان از طریق بذر نیز تکثیر کرد، اما این روش در مقایسه با قلمهزنی و خوابانیدن هوایی کمتر رایج است و زمان بیشتری را میطلبد. برای جوانهزنی بذرها، آنها را در خاک مرطوب و در محیطی گرم و روشن قرار دهید.
جهت مطالعه کامل روش های تکثیر گیاه فیکوس الاستیکا کلیک کنید
نتیجهگیری
فیکوس الاستیکا یک گیاه زینتی جذاب و مقاوم است که با رعایت شرایط مناسب میتواند به عنصری کلیدی در دکوراسیون داخلی تبدیل شود. نگهداری از این گونه گیاهی نیازمند توجه دقیق به آبیاری، نور، دما و رطوبت محیط است. با آگاهی از مشکلات متداول و روشهای تکثیر، میتوان از زیبایی و سلامتی این گیاه لذت برد و آن را به راحتی تکثیر نمود. این گیاه علاوه بر زیبایی بصری که به محیط میبخشد، به بهبود کیفیت هوای داخل ساختمان نیز کمک میکند.
این گیاه یه شیره سمی سفیدی تولید میکنه که برای کودکان و حیوانات اهلی خطرناکه. بنظرم بهتره این موضوع و ذکر کنین، تا مشکلی برای مشتری هاتون پیش نیاد.
سلام ممنون از نظرتون. راستش در بعضی از منابع این مسئله ذکر شده و در بعضی دیگر خیر به همین دلیل هم در مقاله نیامده.
ببخشید من فیکوسم رو وقتی خریدم از یه جایی قطع شده بود و ساقه ی جدید داده بود .الان بعد چند ماه که دارمش از اونجا که قطع شده بوده شیره ی سفید رنگ میده .این طبیعیه
سلام وقتتون بخیر
فیکوس خریدم، روزهای اول رشد خوبی داشت اما الان یک ماه بیشتره که رشد نداره
سلام گیاه من برگهای پایینی همه ریخت به یکباره،علتش چیه؟
زیاد آب دادین
سلام وقتتون بخیر.ببخشید فیکوس من از اونجایی که قطع شده شیره میده بیرون .آیا طبیعیه ؟
بله طبیعیه
چسب پیوند بزن ابجی دیگه خوب میشه و جای زخمش هم خوشگل میشه،،،ضمنا اون شیره سمی کلی از مواد مغذی رو خارج میکنه پس جلوش گرفته بشه بهتره
سلام، دلیلش کمبود نور و روشناییه
لام. ممنون از سایت بسیار عالیتون.
من دو ماه قبل عید نوروز یه فیکوس الاستیکا خریداری کردم و هر هفته یه بار بهش اب میدادم و خیلی خوب داشت رشد میکرد و هر دو هفته یک برگ تازه در میاورد. اما متاسفانه ۲۰ روز تعطیلات عید نیودم و آبیاری نشد. حالا با اینکه یه ماهه دارم هر هفته دوبار بهش آب میدم اما برگش در همون حالت نیمه باز مونده و دیگه رشد نداره. چند تا برگشم حالت بیحال و … شدند. نمیدونم چکار کنم. میشه راهنمایی کنید.ممنونم
سلام فیکوسم برگهاش دونه دونه پشتش شته میگذاره چطور آفت زدایی کنم؟
دونه دونه شته فیکوستو با انگشتت بردار چون سم بزنی شکل خوشگل فیکوست زشت میشه جوریکه خودتم بدت مید حیفه بهش برس بهشون ببر
سلام در حدود پانزده دقیقه گل را با گلدان داخل تشت پر از آب قرار دهید و بعد بگزارید سر جای خودش و
سلام.ببخشید فیکوس ما زیر نور افتاب مانده و برگ هاش سیاه شده وریخته تا حدی که چند برگ بیشتر ندارد.چیکار میتونم بکنیم که برگرده؟
سلام.ببخشید فیکوس ما زیر نور افتاب مانده و برگ هاش سیاه شده وریخته تا حدی که چند برگ بیشتر ندارد.چیکار میتونم بکنیم که برگرده؟
سلام.فیکوس ما زیر نور آفتاب مانده و برگ هاش سیاه شده و ریخته.چیکار کنیم برگرده!؟
سلام.فیکوس بنده برگهاش نه زرد شده ونه لوله شدن اما فرم و حالتشون را از دست داده و آویزان شده اند میشه راهنمایی کنید که چیکار باید کنم؟
سلام، واسه منم اینطوری شده، علتش رو متوجه شدین؟ لطفا راهنماییم کنید، برگهای فیکوس منم آویزون شده
سلام
یا جاش گرمه
یا آب کم میدین
آب بدید
سلام ، وقتتون بخیر زمان جابجایی فیکوس رو میخواستم بدونم !
سلام من یه فیکوس آلمانی دارم که مدتی هست برگهاش بیحال شده بود وافتاده ویه لکه های سیاه روی برگهاش افتاده که وسط لکه ها سفیدرنگه وخیلی وقت هم هست که برگ جدید اصلا نداده میشه راهنمایی کنید آیا میشه کاری براش انجام داد
قارچی شده از یک قارچ کش خوب استفاده کنید آبیاری را کم کنید نور زیاد
سلام. بنده یه فیکوس از گلخونه خریدم خاک گلدونش خاک باغچه بود. چون خاک سنگینیه میتونم کل خاکش رو عوض کنم و با خاک برگ که واسه اکثر گیاههای اپارتمانی مناسبه و زهکش خوبی داره جایگزینش کنم؟
یکماه گذشته هنوز وقت نکردید جواب بدید؟!!!
سلام شما باید خاک باغچه و خاک برگ را به صورت ۵۰، ۵۰ و ماسه درشت ۲۵درصد مخلوط کنیدکه به زهکشی خاک کمک کنه. مثلاً: خاک باغچه ۱_کاسه + خاک برگ ۱_کاسه + ماسه درشت ۰/۵ کاسه. این بهترین ترکيب خاک برای اکثر فیکوس ها هست. موفق باشی
بله میشه
مفید بود ممنون از سایت خوبتون
سلام چطوری قلمه بزنیم . گیاه من تقریبا دو متر و نیم قدش بلند شده ولی حدود ۱ متر پایینش برگهاش ریخته حالا آیا میشه قطعش کنم دوباره بذارم تو خاک ؟
فیکوس من اصلا خوب رشد نمیکنه توی ۷ماه تازه یه برگ داده اونم ریزه مثل بقیه ی برگهایش نیست
سلام ممنون از مطالبتون من یک فیکوس ابلق دارم حدود ۲ساله که خریدماولش یک جوانه داشت که باز شد ولی دیگه رشد نکرده ودوساله که ثابت مونده چی کار کنم که رشد کنه ظاهر کاملا سالمی داره.